1 lipca w Senacie odbyło się wspólne posiedzenie Komisji Ustawodawczej oraz Komisji Praw Człowieka i Praworządności poświęcone projektowi „Radca prawny dla dziecka – krajowy system ochrony praw dziecka w kontekście neuroróżnorodności i niepełnosprawności, w tym niepełnosprawności niewidocznej”. Ministerstwo Sprawiedliwości reprezentował wiceminister Sławomir Pałka.
W spotkaniu uczestniczyli także przedstawiciele Ministerstwa Edukacji Narodowej, Rzeczniczka Praw Dziecka Monika Horna-Cieślak, zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich Stanisław Trociuk oraz liczni reprezentanci strony społecznej i świata nauki. Inicjatywa, która zdaniem resortu sprawiedliwości może przynieść przełom w ochronie praw najmłodszych, ma być realizowana przy współpracy rządu, Senatu i samorządu prawniczego.
Wiceminister Sławomir Pałka zaznaczył, że dla kierownictwa resortu priorytetem jest przekucie wniosków z debaty w konkretne przepisy i standardy. –
Jesteśmy w pełni otwarci na Państwa rekomendacje oraz głos doradczy. Chcemy wspierać wartościowe projekty, aby prawo realnie działało w praktyce, a nie tylko na papierze
– mówił. Spotkanie było bezpośrednim rozwinięciem uchwały Senatu RP z 21 maja 2026 roku w sprawie godności osób neuroróżnorodnych.
Ogólnopolska sieć wyspecjalizowanych pełnomocników
Głównym punktem obrad była prezentacja założeń Krajowej Izby Radców Prawnych (KIRP), która dąży do utworzenia stabilnego, ogólnopolskiego systemu certyfikowanych radców prawnych specjalizujących się w ochronie praw dziecka. System ten ma zapewnić rodzinom i dzieciom w kryzysie bezpłatny dostęp do profesjonalnej pomocy prawnej m.in. w obszarach zabezpieczenia edukacyjnego, ochrony zdrowia oraz rzetelnego traktowania przed organami państwowymi. Celem jest odciążenie rodzin zmagających się z barierami biurokratycznymi i zapobieżenie wieloletniemu „błądzeniu” po strukturach wymiaru sprawiedliwości.
Podmiotowe traktowanie dziecka w procedurach
W dyskusji podkreślano potrzebę wdrożenia standardu „dostępności podmiotowej” dziecka, wynikającego z Konwencji o prawach dziecka. Nowy model zakłada sprzeciw wobec traktowania małoletnich jako przedmiotu procedur prawnych. Wymaga to pilnego dostosowania przestrzeni sądowej, form wsparcia i języka komunikacji prawnej do możliwości dziecka. Resort sprawiedliwości poinformował, że wspiera te działania również poprzez długofalową kampanię „Zrozumieć – Pomóc”, która integruje wiedzę prawniczą, psychologiczną i doświadczenia osób neuroróżnorodnych, dążąc do eliminacji barier sensorycznych i komunikacyjnych w sądach oraz prokuraturach.
Kluczowe założenia projektu „Zrozumieć – Pomóc” obejmują m.in.: stosowanie prostego języka i unikanie żargonu, przewidywalność czynności procesowych, ograniczenie bodźców sensorycznych (wyciszone otoczenie, więcej czasu na odpowiedź), obiektywną ocenę zachowań takich jak brak kontaktu wzrokowego czy ruchy powtarzalne, a także możliwość korzystania z pomocy osób wspierających i narzędzi sensorycznych. Program realizuje ustawę o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, a jego celem jest równe traktowanie wszystkich obywateli przed wymiarem sprawiedliwości.
Dla Ministerstwa Sprawiedliwości kwestia równości wobec prawa jest bardzo ważna i chodzi o równość prawa nie na papierze, ale w realnym życiu – w urzędzie, sądzie, w kontaktach społecznych
– podkreślił wiceminister Pałka. Przedstawiciele rządu oraz organów konstytucyjnych zgodnie zapowiedzieli szeroką współpracę nad standardami certyfikacji prawników, szkoleniami kadr pedagogicznych i procedurami międzyresortowymi.
Treść ma charakter informacyjny - godziny, ceny i terminy mogą ulec zmianie po publikacji. Przed podjęciem decyzji zweryfikuj dane u źródła. Dowiedz się więcej.