Ministerstwo Zdrowia, Ministerstwo Aktywów Państwowych i Ministerstwo Infrastruktury podpisały porozumienie o współpracy na rzecz profilaktyki i edukacji zdrowotnej. To pierwszy krok do budowy modelu, w którym zdrowie publiczne staje się odpowiedzialnością całego państwa. W Roku Profilaktyki Zdrowotnej 2026 kluczowe jest dotarcie z informacją do każdego obywatela.
Siła trzech resortów
Współpraca będzie polegać na promowaniu profilaktyki zdrowotnej w sposób spójny i bliski ludziom. Resorty będą podejmować wspólne działania informacyjne, wzajemnie wzmacniać komunikację i wykorzystywać różne kanały dotarcia. Do akcji mają się włączyć także podmioty publiczne i spółki Skarbu Państwa w ramach społecznej odpowiedzialności biznesu.
Rok 2026 został ogłoszony przez Sejm rokiem profilaktyki. Z tej okazji chcemy wzmocnić komunikację. Stąd wspólna inicjatywa z Ministerstwem Aktywów Państwowych i Ministerstwem Infrastruktury. Zdrowie Polaków staje się sprawą nie tylko resortu zdrowia, ale nas wszystkich
– mówi Jolanta Sobierańska-Grenda, Minister Zdrowia.
Dlaczego to nowe podejście jest tak ważne?
Po raz pierwszy punkt ciężkości zostaje przesunięty z działań wyłącznie resortowych na skoordynowaną współpracę wokół zdrowia obywateli. Zdrowie publiczne to wspólna odpowiedzialność – nie tylko dostęp do świadczeń, ale także spójny głos państwa. Zawarte porozumienie otwiera proces budowy szerszego modelu, który może objąć kolejne obszary funkcjonowania państwa. Rzetelna informacja o programach profilaktycznych i badaniach ma być łatwiej dostępna.
Profilaktyka dostępna, ale zgłaszalność nadal zbyt niska
Dlaczego wciąż tak mało osób korzysta z bezpłatnych badań? Dane pokazują, że pomimo szerokiej dostępności, poziom uczestnictwa jest niski. W 2025 r. w programie profilaktyki raka piersi objęcie populacji wyniosło 33,53 proc., a w I kwartale 2026 r. – 32,39 proc. W programie profilaktyki raka szyjki macicy wskaźnik wyniósł zaledwie 12,5 proc. w 2025 r. i 13,2 proc. w I kw. 2026 r. Badania przesiewowe raka jelita grubego osiągnęły poziom 15,84 proc. w 2025 r. i 15,9 proc. w I kw. 2026 r.
Bezpłatna mammografia przysługuje kobietom w wieku 45–74 lat (co 2 lata). W programie raka szyjki macicy kobiety między 25. a 64. rokiem życia mogą wykonać bezpłatną cytologię lub test HPV HR. Kolonoskopia przesiewowa jest dostępna dla osób 50–65 lat oraz od 40. roku życia przy obciążonym wywiadzie rodzinnym. Na najbliższe 90 dni dostępnych jest ponad 75 tys. miejsc na testy HPV HR i ponad 260 tys. miejsc na mammografię.
Nie zapominajmy o programie „Moje zdrowie”
Bardziej satysfakcjonujące są efekty podstawowego programu profilaktycznego bilans zdrowia „Moje Zdrowie”. W ciągu roku od startu pacjenci wypełnili 3 mln 595 tys. ankiet, a do końca stycznia rozliczono 1 mln 646 tys. pełnych bilansów zdrowotnych. 72 proc. osób, które wypełniły ankietę, przeszło dalej na badania laboratoryjne i wizytę podsumowującą.
Profilaktyka to nie dodatek do systemu ochrony zdrowia, ale jeden z jego najważniejszych filarów. Nawet najlepsza medycyna nie zastąpi edukacji, świadomości i regularnych badań
– podkreśla wicemarszałkini Sejmu RP Monika Wielichowska.
Rola Ministerstwa Aktywów Państwowych
Minister Aktywów Państwowych Wojciech Balczun wskazuje, że spółki Skarbu Państwa dzięki swojej skali i codziennemu kontaktowi z pracownikami i klientami mogą realnie wspierać edukację zdrowotną.
Spółki i instytucje funkcjonujące w obszarze aktywów państwowych mają realny potencjał społecznego oddziaływania. Chcemy go wykorzystywać odpowiedzialnie także po to, by wspierać profilaktykę i budować świadomość zdrowotną
Rola Ministerstwa Infrastruktury
Minister Infrastruktury Dariusz Klimczak zaznacza, że transport i infrastruktura publiczna to przestrzeń codziennego kontaktu z milionami obywateli, którą można wykorzystać do promocji zdrowia.
Infrastruktura i transport to nie tylko system połączeń, ale również przestrzeń codziennego kontaktu z milionami obywateli. Im bliżej człowieka jest dobra informacja i proste zaproszenie do badania, tym większa szansa, że profilaktyka stanie się realnym elementem codziennych decyzji
To dopiero początek
Podpisane porozumienie otwiera proces budowania trwałej współpracy państwa na rzecz zdrowia publicznego. W planach są kolejne działania, by profilaktyka i edukacja zdrowotna były obecne jak najbliżej ludzi.