Rada Ministrów przyjęła dwa projekty ustaw, które w końcu wprowadzają w Polsce unijne rozporządzenie DSA. Nowe przepisy mają wzmocnić ochronę użytkowników i uporządkować rynek usług cyfrowych.
Polska dołącza tym samym do krajów skutecznie egzekwujących prawa obywateli w Internecie.
Wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski podkreślał wagę zmian.
Internet nie może pozostawać przestrzenią, w której odpowiedzialność kończy się tam, gdzie zaczynają się algorytmy. Przyjęte dziś rozwiązania wzmacniają pozycję obywateli wobec największych platform cyfrowych, dają skuteczniejsze narzędzia walki z nielegalnymi treściami i porządkują system nadzoru nad usługami cyfrowymi.
Weto prezydenta w styczniu tego roku uniemożliwiło skuteczną ochronę polskich obywateli przed nieuczciwymi praktykami dostawców. Dlatego Ministerstwo Cyfryzacji przygotowało nowe przepisy, dzieląc je na dwa projekty, by szybciej zbudować otoczenie instytucjonalne.
Czym jest DSA i dlaczego to ważne?
Rozporządzenie DSA to unijne ramy odpowiedzialności platform internetowych w całej Unii. Jego celem jest bezpieczniejsze i bardziej przejrzyste środowisko online, przy poszanowaniu wolności słowa.
– Przyjęte dzisiaj projekty wdrażają europejskie standardy ochrony użytkowników w internecie w sposób uporządkowany i kompletny – mówił wiceminister cyfryzacji Dariusz Standerski. I dodał:
Wzmacniają jednocześnie przejrzystość działania platform cyfrowych oraz zapewniają użytkownikom realne mechanizmy kontroli i odwołania. Dzięki temu użytkownicy zyskują skuteczniejsze narzędzia ochrony swoich praw, a organy publiczne – jasne i sprawne procedury egzekwowania przepisów.
Nowy koordynator ds. usług cyfrowych
Pierwszy projekt ustawy wskazuje Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej jako koordynatora ds. usług cyfrowych. Będzie on nadzorował stosowanie DSA, rozpatrywał skargi obywateli, współpracował z Komisją Europejską i organami innych państw. Prezes UKE zyska też kompetencje kontrolne i sankcyjne wobec dostawców łamiących przepisy.
W nadzór włączają się także inni regulatorzy. Przewodniczący KRRiT będzie nadzorował platformy udostępniania wideo i rozpatrywał wnioski o blokowanie nielegalnych treści. Prezes UOKiK zajmie się ochroną konsumentów, w tym nieuczciwymi praktykami jak brak przejrzystości reklam czy tzw. dark patterns.
Powstanie też Krajowa Rada ds. Usług Cyfrowych – organ doradczy przy Prezesie UKE. Zasiądą w niej przedstawiciele nauki, organizacji społecznych i gospodarczych. Rada będzie opiniować kluczowe rozwiązania i wspierać rozwój bezpiecznego rynku.
Procedura blokowania nielegalnych treści
Drugi projekt ustawy wprowadza krajową procedurę wydawania nakazów uniemożliwienia dostępu do nielegalnych treści w rozumieniu DSA. W szczególnie pilnych przypadkach decyzjom można nadać rygor natychmiastowej wykonalności. O szybkie blokowanie treści naruszających prawo będą mogły występować: Prokuratura, Policja, Krajowa Administracja Skarbowa oraz Straż Graniczna.
Natychmiastowe blokowanie będzie jednak zarezerwowane wyłącznie dla najpoważniejszych przestępstw związanych z wykorzystywaniem seksualnym małoletnich. Aby uniknąć nadmiarowego usuwania, stronom postępowania zapewniono ścieżkę odwoławczą – można wnieść sprzeciw do sądu powszechnego.
Wzmocnienie ochrony użytkowników
Nowe przepisy wzmacniają też pozycję samych użytkowników. Osoba, która nie zgadza się z decyzją platformy o usunięciu treści lub zablokowaniu konta, będzie mogła skorzystać z nowych procedur odwoławczych prowadzonych przez Prezesa UKE i KRRiT.
Pierwsza ustawa wejdzie w życie 30 dni od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, druga – po upływie 3 miesięcy.