Centrum Szyfrów Enigma kończy 5 lat. Od 15 lipca 2026 roku na zwiedzających czeka nowa maszyna szyfrująca Enigma K oraz wystawa czasowa „Lato ze szpiegami” z 44 eksponatami Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.
Placówka, otwarta 24 września 2021 roku jako najmłodsza marka Poznańskiego Centrum Dziedzictwa, od prawie pięciu lat opowiada historię złamania szyfrów Enigmy przez polskich kryptologów. Pokazuje również, jak to osiągnięcie wpłynęło na współczesny świat i że jego początki sięgają Poznania.
„Centrum Szyfrów Enigma od blisko 5 lat przybliża poznaniakom historię kryptologii. Zadanie to realizują ludzie z pasją” – mówi Magdalena Pietrusik-Adamska, zastępczyni prezydenta Poznania. – „Centrum to nie tylko muzeum, ale przede wszystkim miejsce, w którym można doświadczyć kryptologii, odkrywać to, co jeszcze nieodkryte. Są pasjonaci, którzy mogą spędzić w tym miejscu wiele godzin.”
„Doskonale pamiętam ten trudny moment. Otwieraliśmy nową instytucję kultury w czasie pandemii. Ale wyszło wyśmienicie. Właśnie oczekujemy na ćwierćmilionowego zwiedzającego” – mówi dr Monika Herkt, dyrektor Poznańskiego Centrum Dziedzictwa.
Działalność Centrum Szyfrów Enigma to nie tylko wielokrotnie nagradzana, multimedialna ekspozycja, ale także liczne wydarzenia, spotkania, wykłady, warsztaty, zajęcia edukacyjne i współpraca z poznańskimi szkołami.
5-lecie Centrum Szyfrów Enigma
Z okazji jubileuszu zaplanowano szereg wydarzeń. Już latem 2026 roku – we współpracy z Agencją Bezpieczeństwa Wewnętrznego – na ekspozycji pojawi się kolejny egzemplarz słynnej maszyny szyfrującej oraz czasowa wystawa sprzętu szpiegowskiego. Dalsze atrakcje czekają jesienią.
Nowa Enigma i szpiegowska wystawa od 15 lipca
Dzięki porozumieniu z ABW, podpisanemu wiosną 2025 roku, od 15 lipca 2026 r. zwiedzający mogą oglądać czterowirnikową Enigmę K (znaną jako A27 / Ch.11b). Egzemplarz o numerze seryjnym A 798 wyprodukowano w 1927 roku – należy on do najwcześniejszych przedstawicieli tego modelu. Maszyna będzie eksponowana do końca 2027 roku. To już siódma Enigma w zbiorach Centrum, a druga użyczona przez ABW.
Równocześnie rusza wystawa czasowa „Lato ze szpiegami”. Prezentuje 44 eksponaty ze zbiorów ABW: radiostację wywiadowczą, mikrofilmy, guzik z ukrytym aparatem, skrytki i tajnopisy. Wstęp jest bezpłatny, a wystawa dostępna do końca sierpnia 2026 r. przy punkcie odbioru audioprzewodników.
W ramach wydarzeń zaplanowano również cztery prelekcje prowadzone przez ekspertów ABW.
„Nasze działania to służba cienia. Nie możemy chwalić się sukcesami. Nasi poprzednicy – bohaterowie, którzy pokonali Enigmę – także są dobrym przykładem takiej służby w cieniu” – mówi płk Adam Gwiazdowicz z ABW. – „To ogromna przyjemność po raz kolejny współdziałać z Centrum Szyfrów Enigma. Cieszymy się, że możemy przekazać na ekspozycję wyjątkowe przedmioty z naszych zbiorów. To elementy pracy wywiadu i kontrwywiadu, które są na co dzień niedostępne.”
Jesienne koncerty, teatr i konferencje dla nauczycieli
Obchody jubileuszu potrwają także jesienią. W planach są dwa koncerty – zespołu Głupi Komputer oraz Jakuba Królikowskiego, który nawiąże do Henryka Zygalskiego i muzyki międzywojennego Poznania. W październiku, dzięki współpracy z Centrum Inicjatyw Międzykulturowych Horyzonty, przestrzeń CSE zamieni się w scenę teatralną – spektakl przeniesie widzów w czasy łamania szyfru Enigmy. Pod koniec roku zaplanowano spotkania i wykłady prezentujące najnowsze badania oraz nowo pozyskane dokumenty i zdjęcia, m.in. z prywatnych zbiorów rodziny Henryka Zygalskiego. Nauczyciele zostaną zaproszeni na konferencję o roli fantastyki w edukacji.
Czy wystawa „Lato ze szpiegami” jest bezpłatna?
Tak, wstęp na wystawę czasową oraz wszystkie wykłady towarzyszące jest bezpłatny.
Do kiedy można oglądać nową Enigmę?
Maszyna Enigma K będzie eksponowana do końca 2027 roku.
Treść ma charakter informacyjny - godziny, ceny i terminy mogą ulec zmianie po publikacji. Przed podjęciem decyzji zweryfikuj dane u źródła.